(KTSG) – Khép lại năm tháng đầu năm 2026 với những biến động địa chính trị phức tạp và chính sách tiền tệ không còn trong trạng thái quá thuận lợi, thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt lớn trong giai đoạn nửa cuối năm.

Tích lũy trong ngắn hạn, bứt phá trong trung hạn

Theo báo cáo mới đây của SSI research, trong vài tháng tới, TTCK Việt Nam nhiều khả năng sẽ bước vào giai đoạn tích lũy biên độ hẹp trước khi hình thành quỹ đạo tăng rõ nét hơn vào giai đoạn cuối năm. Sức bật của chỉ số hướng lên các vùng điểm cao hơn được xem là kịch bản trung hạn kéo dài sang năm 2027, phụ thuộc vào mức độ nới lỏng của điều kiện tiền tệ nội địa và sự đảo chiều chuyển sang trạng thái mua ròng bền vững của dòng vốn ngoại.

QUẢNG CÁO

Khác với năm 2025 – giai đoạn thị trường chủ yếu chứng kiến các thương vụ tách nhỏ mảng kinh doanh hoặc công ty con để niêm yết trong một số nhóm ngành hẹp, danh mục IPO của năm 2026 có độ phủ rộng và tính đa dạng cao hơn hẳn. Dòng vốn dịch chuyển rõ nét sang các doanh nghiệp gắn liền với lĩnh vực tiêu dùng.

Nhìn chung, trong nửa cuối năm nay, TTCK Việt Nam vẫn sở hữu những động lực tăng trưởng nội tại mạnh mẽ được thúc đẩy bởi một vài nhân tố. Đầu tiên là xung lực tài khóa từ đầu tư công được kỳ vọng sẽ tăng tốc trong nửa cuối năm, bù đắp cho sự chững lại trong nửa đầu năm và trở thành dòng “vốn mồi” quan trọng kích thích tâm lý thị trường. Thứ hai là áp lực lạm phát chi phí đẩy hạ nhiệt nhờ giá dầu thế giới có xu hướng bình ổn trở lại sau khi tạo đỉnh trong nửa đầu năm, giúp giảm bớt lo ngại về lạm phát toàn phần và ổn định biên lợi nhuận của doanh nghiệp. Thứ ba là sức hấp dẫn tương đối của kênh cổ phiếu.

Dù lãi suất huy động nhích tăng khiến kênh tiền gửi trở nên cạnh tranh hơn, song sự đóng băng hoặc chững lại của các kênh đầu tư thay thế khác như bất động sản, vàng hay tiền số đang định vị cổ phiếu là lựa chọn tối ưu trong danh mục của cả nhà đầu tư cá nhân lẫn tổ chức. Thứ tư là định giá thị trường ở vùng hấp dẫn. VN-Index hiện đang giao dịch ở mức P/E dự phóng khoảng 13x, tương đương mức bình quân năm năm. Đặc biệt, nếu loại trừ nhóm cổ phiếu liên quan đến Vingroup, mức định giá toàn thị trường chỉ còn khoảng 10,3x. Mặt bằng định giá thấp này mở ra cơ hội chọn lọc cổ phiếu đầu ngành rất lớn khi dòng tiền liên tục luân chuyển tìm kiếm cơ hội.

Làn sóng IPO năm 2026: Mở rộng nguồn cung chất lượng

Trái ngược với sự trầm lắng của giai đoạn trước, làn sóng IPO trong năm 2026 đang duy trì trạng thái vô cùng sôi động với tổng quy mô ước tính đạt tới 35.000-40.000 tỉ đồng, theo SSI. Lộ trình triển khai ghi nhận hàng loạt thương vụ bom tấn từ các tập đoàn tư nhân và công ty đại chúng lớn, tiêu biểu như Highlands Coffee, CP Vietnam, Điện Máy Xanh, HDBS, LPBS… Khác với năm 2025 – giai đoạn thị trường chủ yếu chứng kiến các thương vụ tách nhỏ mảng kinh doanh hoặc công ty con để niêm yết trong một số nhóm ngành hẹp, danh mục IPO của năm 2026 có độ phủ rộng và tính đa dạng cao hơn hẳn. Dòng vốn dịch chuyển rõ nét sang các doanh nghiệp gắn liền với lĩnh vực tiêu dùng.

Mặc dù điều kiện thanh khoản thắt chặt và mặt bằng lãi suất neo cao có thể khiến khả năng hấp thụ nguồn cung mới của thị trường diễn ra thận trọng hơn so với các chu kỳ bùng nổ trước đây (giai đoạn 2016-2018 và 2020-2022), làn sóng IPO này vẫn là một chất xúc tác trung hạn cực kỳ tích cực. Nó không chỉ giúp mở rộng tập tài sản có thể đầu tư, cải thiện chiều sâu cấu trúc TTCK mà còn cung cấp cho nhà đầu tư những kênh luân chuyển dòng vốn chiến lược sang các cơ hội tăng trưởng mới, thay vì bó hẹp trong nhóm vốn hóa lớn hiện hữu.

Những ngành nào tiềm năng?

Trong bối cảnh áp lực cạnh tranh gia tăng và điều kiện tài chính không còn quá nới lỏng, TTCK Việt Nam đang chứng kiến quá trình phục hồi theo mô hình “chữ K” rõ rệt. Các doanh nghiệp đầu ngành sở hữu quy mô, sức bền tài chính và năng lực định giá tốt sẽ tận dụng cơ hội để gia tăng thị phần. Ngược lại, các doanh nghiệp nhỏ, dùng đòn bẩy cao, sẽ tiếp tục đối mặt với áp lực bào mòn biên lợi nhuận. Qua lăng kính đó, một số nhóm ngành tiềm năng đã được SSI Research định vị cụ thể, điển hình như ngành vật liệu xây dựng, ngân hàng, tiêu dùng – bán lẻ, công nghệ thông tin… Ngoài ra, nhóm doanh nghiệp giàu tiền mặt cũng rất đáng chú ý.

Trong môi trường mặt bằng lãi suất duy trì ở mức cao lâu hơn, các doanh nghiệp sở hữu trạng thái tiền mặt ròng dồi dào sẽ trở thành hầm trú ẩn an toàn. Nhóm ngành cao su tự nhiên (tiêu biểu là PHR, DPR) nổi bật nhờ sở hữu lượng tiền mặt lớn, cộng hưởng với đà tăng giá cao su và nguồn thu bất thường từ chuyển đổi đất khu công nghiệp. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp thuộc ngành dầu khí và phân bón (như PVS, PVT, DPM, DCM) cũng là những cái tên đang duy trì bảng cân đối kế toán lành mạnh, mang lại hiệu suất cổ tức ổn định cho nhà đầu tư.

Với các nhà đầu tư có tầm nhìn trung và dài hạn, nửa cuối năm 2026 chính là giai đoạn tích lũy tài sản quan trọng khi các biến động ngắn hạn đang che lấp các vùng định giá thực tế rất hấp dẫn.

Nhìn lại những thời điểm có biến động vĩ mô lớn như các năm 2011 và 2022, có thể thấy những giai đoạn thị trường chịu áp lực hệ thống lớn và biến động mạnh nhất luôn là điểm khởi đầu cho các chu kỳ đầu tư mang lại tỷ suất sinh lời vượt trội.

Sau các đợt sụt giảm mạnh, VN-Index đều ghi nhận mức phục hồi ấn tượng từ 60-80% trong các giai đoạn kế tiếp. Với bối cảnh năm 2026, dù thị trường đang chịu áp lực nhất định từ lạm phát và lãi suất, nền tảng vĩ mô hiện tại được đánh giá có sức chống chịu tốt hơn rất nhiều: nợ công/GDP duy trì ở mức thấp (35-36%), dư địa tài khóa dồi dào và tiến trình cải cách pháp lý thị trường vốn đang diễn ra vô cùng quyết liệt. Áp lực thị trường hiện tại vẫn đang nằm trong tầm kiểm soát và ít mang tính hệ thống hơn các chu kỳ trước.

Trên cơ sở đó, với các nhà đầu tư có tầm nhìn trung và dài hạn, nửa cuối năm 2026 chính là giai đoạn tích lũy tài sản quan trọng khi các biến động ngắn hạn đang che lấp các vùng định giá thực tế rất hấp dẫn. Chiến lược giao dịch tối ưu được khuyến nghị là tận dụng các nhịp điều chỉnh kỹ thuật để chủ động thiết lập vị thế mua tích lũy đối với các cổ phiếu đầu ngành, kiên nhẫn nắm giữ để đón dòng vốn ngoại bùng nổ khi con sóng nâng hạng TTCK chính thức đổ bộ.