(KTSG online) – Cuối tuần trước, việc Ngân hàng Nhà nước công bố mục tiêu tăng trưởng tín dụng đã dẫn đến hàng loạt lo ngại “siết” tín dụng trong năm nay, đặc biệt là lĩnh vực bất động sản. Nhiều chuyên gia tin rằng mức tăng trưởng này đã đủ cao để hỗ trợ kinh tế, nhưng…

Tín dụng bao nhiêu là đủ?

Hôm thứ Sáu tuần trước, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) công bố định hướng tín dụng năm nay tăng 15% nhưng kèm theo đó là yêu cầu các tổ chức tín dụng “tăng cường kiểm soát”, đặc biệt nói về lĩnh vực bất động sản.

QUẢNG CÁO

Dù vậy, các tổ chức tín dụng lẫn các nhà phân tích cho rằng con số 15% hiện tại chưa làm các bên liên quan lo ngại về khả năng “siết” được thị trường nói đến.

Tại buổi họp báo về triển vọng kinh tế toàn cầu và Việt Nam vào nửa đầu năm 2026, bà Nguyễn Thúy Hạnh, Tổng giám đốc Ngân hàng Standard Chartered Việt Nam, nói trên cơ sở tín dụng tăng nhiều trong năm ngoái thì tăng trưởng tín dụng năm nay “giảm một chút” cũng không ảnh hưởng đến thúc đẩy kinh tế phát triển.

Trao đổi trước đó với Tạp chí Kinh tế Sài Gòn, ông Quản Trọng Thành, Giám đốc Khối phân tích Công ty chứng khoán Maybank (MSVN), nói rằng mức 15% là phù hợp với tình hình hiện nay, dựa trên năng lực hấp thụ vốn và cơ cấu của nền kinh tế.

Tuy nhiên, thị trường cũng đặt câu hỏi là tăng trưởng 15% có đủ để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP tối thiểu 10% hay không. Trong nhiều năm qua, tăng trưởng của Việt Nam luôn “khát tiền” và ngân hàng thương mại là nơi cấp vốn chủ yếu. Đây cũng là điều mà nhà quản lý điều hành chính sách tiền tệ muốn thay đổi.

Theo ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (thuộc NHNN), lo ngại không chỉ vì quy mô dư nợ trên GDP đang ở mức cao kỷ lục, mà vấn đề lớn hơn là thanh khoản hệ thống trong ngắn hạn khi tăng trưởng cho vay lệch xa huy động. Mặt khác, ngành cũng đối mặt bài toán chênh lệch kỳ hạn khi ngân hàng chủ yếu huy động ngắn hạn nhưng phải tài trợ khoản vay dài hạn.

Một điểm đáng chú ý khác là các bên phân tích đặt mục tiêu tăng trưởng GDP thấp hơn mục tiêu mà Quốc hội đưa ra cuối năm ngoái. Nhóm phân tích toàn cầu của Ngân hàng Standard Chartered đưa ra dự báo tăng trưởng 7,2%, trong khi Ngân hàng UOB (Singapore) vừa nâng con số 7% lên mức 7,5%, còn HSBC đưa ra con số 6,7%. Lạc quan hơn là MSVN đưa ra con số 8,5%, là một con số khả quan khi đi kèm với việc mở rộng chính sách tài khóa hiệu quả.

Điểm chung trong các dự báo là tăng trưởng Việt Nam vẫn thuộc nhóm dẫn đầu khu vực. Vấn đề ở đây theo các nhà phân tích, Việt Nam không cần đặt mục tiêu quá cao vì thế giới vẫn còn rất nhiều rủi ro “cơn gió ngược”. “Khi nghe con số mục tiêu tăng trưởng ở mức cao, e ngại đầu tiên của các nhà đầu tư nước ngoài là khả năng mất cân đối vĩ mô”, ông Thành nhấn mạnh.

Tăng hiệu quả đầu tư

Trên thực tế, “đèn vàng” được bật lên từ cuối năm ngoái, khi Hội đồng tư vấn chính sách tiền tệ quốc gia đã nhắc đến khả năng giảm tốc tín dụng, điều hành thận trọng và phối hợp hợp lý hơn với chính sách tài khóa.

Con số này giảm so với mục tiêu đặt ra đầu năm ngoái là 16%, nhưng cần lưu ý văn bản cũng nhắc đến việc “có điều chỉnh theo tình hình thực tế”. Năm ngoái tín dụng cũng được tăng từ giữa năm theo yêu cầu hỗ trợ tăng trưởng cao (mục tiêu GDP được nâng lên). Kết quả đến cuối năm đã tăng hơn 3 điểm phần trăm so với mức mục tiêu đặt ra đầu năm.

Theo ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc khối Nghiên cứu và phát triển Khách hàng cá nhân, Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam, trọng tâm chính sách tín dụng mới không hẳn là vấn đề thu hẹp thị trường bất động sản như những lo ngại ban đầu. Các điều chỉnh kỹ thuật này là cần thiết để đưa thị trường trở về trạng thái cân bằng sau một năm 2025 bùng nổ.

Vấn đề nhà đầu tư cần chú ý là lãi suất thay vì hạn mức tín dụng. “Mức lãi suất cao hơn sẽ làm kéo chậm tốc độ giao dịch và thanh lọc các nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy cao, nhưng điều này cũng không đảo ngược chu kỳ hồi phục của thị trường bất động sản”, ông Minh bình luận.

Với rủi ro bất động sản, theo bà Hạnh, vấn đề là tín dụng nên tập trung vào các dự án bất động sản trọng yếu, mang tính phục vụ người dân là chủ yếu thay vì đầu cơ. “Các dự án bất động sản ở khu công nghiệp, khu dân cư hay nhà ở xã hội là những khu vực quan trọng, nếu ngân hàng tập trung vào phục vụ lợi ích của người dân thì rủi ro là thấp”, bà Hạnh chia sẻ.

Hiện chính sách tài khóa cũng được các bên nhìn vào để kích hoạt tăng trưởng cao trong năm nay, với các gói giải ngân đầu tư công quy mô lớn. Tuy nhiên, vấn đề từ trước đến nay vẫn chưa giải quyết triệt để là tăng cường hiệu quả đầu tư vốn.

Hệ số đo lường hiệu quả đầu tư ICOR (ICOR càng cao thì hiệu quả càng thấp) của khu vực doanh nghiệp nhà nước lên tới 15, cao gấp ba lần so với khu vực tư nhân hay khu vực FDI vốn chỉ ở mức 5, theo tính toán của ông Đỗ Thiên Anh Tuấn, Giảng viên Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright.

Để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP là 10% trong năm nay, tổng vốn đầu tư toàn xã hội cần lên mức 40% trên GDP. Nhưng nếu không cải thiện hiệu quả sử dụng vốn, con số này có thể “kéo” lên 47%. “Đây là một áp lực rất lớn đối với nền kinh tế và dễ bị ảnh hưởng bởi những cơn sóng biến động vĩ mô”, ông Tuấn nhận định.