Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, ngày 31/12/2025, Bộ đã ban hành Thông tư số 81/2025/TT-BNNMT quy định về ghi, nộp báo cáo, nhật ký khai thác thủy sản; kiểm tra tàu cá; giám sát sản lượng tại cảng cá; cũng như xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác. Đáng chú ý, hệ thống eCDT được áp dụng để quản lý tàu cá ra, vào cảng và cấp giấy biên nhận sản phẩm thủy sản bốc dỡ từ ngày 1/3/2026, đồng thời thực hiện lộ trình truy xuất nguồn gốc điện tử.

Tuy nhiên, sau một tháng triển khai (từ ngày 1-31/3/2026), kết quả thực hiện còn hạn chế. Cả nước mới có 19.806/80.346 tàu cá thuộc diện bắt buộc thực hiện khai báo xuất, nhập cảng trên hệ thống eCDT, đạt 24,65%.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường chỉ rõ một số nguyên nhân chính dẫn đến tỷ lệ thực hiện thấp. Trong đó, công tác tuyên truyền, vận động ngư dân tại cơ sở còn hạn chế; việc kiểm tra, xử lý các trường hợp tàu cá không vào cảng theo quy định chưa nghiêm; đồng thời, việc đầu tư, nâng cấp hạ tầng cảng cá chưa đáp ứng yêu cầu triển khai hệ thống.

Để khắc phục tình trạng trên và bảo đảm triển khai đồng bộ các giải pháp chống khai thác IUU, Bộ đề nghị UBND các tỉnh, thành phố ven biển tập trung chỉ đạo một số nhiệm vụ trọng tâm.

Trước hết, tăng cường tuyên truyền, tập huấn, hướng dẫn để ngư dân nắm rõ và thực hiện đầy đủ quy định về khai báo ra, vào cảng, qua trạm kiểm soát biên phòng và truy xuất nguồn gốc thủy sản trên hệ thống eCDT theo Thông tư số 81/2025/TT-BNNMT.

Cùng với đó, các địa phương cần bố trí đầy đủ nguồn lực để vận hành hệ thống eCDT; đồng thời đẩy mạnh kiểm tra, tuần tra, kiểm soát nhằm phát hiện và xử lý nghiêm các tàu cá, cơ sở bốc dỡ sản phẩm không đúng quy định.

Bộ cũng yêu cầu các địa phương rà soát, triển khai quy hoạch hệ thống cảng cá, khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá theo Quyết định số 582/QĐ-TTg ngày 3/7/2024 của Thủ tướng Chính phủ. Trên cơ sở đó, xây dựng và phê duyệt quy hoạch chi tiết các cảng cá, khu neo đậu đã được phê duyệt trong quy hoạch tổng thể.

Đồng thời, ưu tiên bố trí nguồn lực đầu tư, nâng cấp các cảng cá đáp ứng tiêu chí theo quy định tại Thông tư số 02/2026/TT-BNNMT, làm cơ sở công bố mở mới hoặc mở lại các cảng cá theo quy hoạch, phục vụ nhu cầu xuất, nhập bến và bốc dỡ sản phẩm thủy sản của ngư dân.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố ven biển quan tâm chỉ đạo quyết liệt, tổ chức thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ nêu trên, đồng thời định kỳ báo cáo kết quả về Bộ trước ngày 25 hằng tháng để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến nhấn mạnh, việc triển khai hiệu quả hệ thống eCDT là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao tính minh bạch trong khai thác thủy sản, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế và góp phần sớm gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu đối với thủy sản Việt Nam.

Đỗ Hương