Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đối thoại trực tiếp với ông Stephan Mergenthaler. Ảnh: XUÂN DUY

Thế giới càng bất định, Việt Nam càng phải chủ động

Mở đầu buổi đối thoại với Thủ tướng Lê Minh Hưng, ông Stephan Mergenthaler đặt câu hỏi về tác động của biến động kinh tế vĩ mô toàn cầu hiện nay đối với Việt Nam.

Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết: Nhìn tổng thể, thế giới đang bước vào một giai đoạn biến động và chuyển đổi sâu sắc. Tương quan sức mạnh tiếp tục dịch chuyển, thúc đẩy xu hướng đa cực, đa trung tâm. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng và mở rộng sang kinh tế, công nghệ, dữ liệu, năng lượng và các chuẩn mực về thương mại, đầu tư, môi trường, về quản trị. Toàn cầu hóa vẫn tiếp tục và đang được tổ chức lại theo hướng phân mảnh hơn, với yêu cầu ngày càng cao về an ninh, tự chủ và sức chống chịu. Khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo và các công nghệ mới đang phát triển mạnh, làm thay đổi nhanh, căn bản và toàn diện phương thức sản xuất, quản trị và phân bổ lợi thế phát triển.

Những chuyển dịch đó làm nổi lên ba thách thức lớn cho Việt Nam và các quốc gia, các thách thức này có quan hệ chặt chẽ với nhau. Thứ nhất, các thể chế và luật lệ chung cần phải được đổi mới, điều chỉnh để theo kịp sự phát triển của nhiều vấn đề mới trong bối cảnh toàn cầu đang thay đổi. Thứ hai, mô hình tăng trưởng dựa vào động lực truyền thống, nhất là với các quốc gia đang phát triển như Việt Nam, đang ngày càng bộc lộ giới hạn, đặt ra yêu cầu phải đổi mới mô hình phát triển. Thứ ba, lòng tin chiến lược suy giảm, cạnh tranh gia tăng dẫn tới phải đổi mới và tổ chức lại các mô hình, cách thức hợp tác, đầu tư và phối hợp để xây dựng, củng cố lòng tin. Không thể hợp tác nếu không xây dựng, củng cố lòng tin chiến lược.

Chủ động nhận diện, đối diện với những thách thức đó, Việt Nam vừa qua đã khẩn trương hoạch định và ban hành một loạt các quyết sách, chiến lược với quyết tâm đưa đất nước vào một giai đoạn phát triển mới với một số định hướng sau. Thứ nhất, củng cố tự chủ chiến lược gắn với chủ động, tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng, đồng bộ và hiệu quả. Thứ hai, đổi mới căn bản, toàn diện mô hình phát triển đất nước, trong đó có mô hình tăng trưởng, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia làm đột phá quan trọng hàng đầu, động lực chính để phát triển lực lượng sản xuất hiện đại, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh. Thứ ba, đột phá cải cách thể chế gắn với nâng cao năng lực quản trị quốc gia.

Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết: Là một nền kinh tế có độ mở rất cao, dễ chịu tác động trực tiếp từ các cú sốc bên ngoài, Việt Nam không chỉ chú trọng xử lý các vấn đề ngắn hạn mà đã và đang chủ động xây dựng thực thi đường lối chiến lược phát triển dài hạn; tăng cường tự chủ, năng lực chống chịu, trên cơ sở một số yếu tố cơ bản sau: Thứ nhất, xác định kiên định mục tiêu ổn định chính trị – xã hội và củng cố vững chắc nền tảng kinh tế vĩ mô là điều kiện tiên quyết. Tiếp tục thực hiện thành công mục tiêu này sẽ củng cố niềm tin của người dân và doanh nghiệp, các nhà đầu tư, đối tác. Thứ hai, tập trung thể chế phát triển đồng bộ, hiện đại, cạnh tranh để tạo đột phá cho tăng trưởng bền vững, tăng cường năng lực quản trị quốc gia kiến tạo phát triển. Thứ ba, tập trung xây dựng hạ tầng đồng bộ, hiện đại, thúc đẩy mạnh mẽ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cùng các chính sách khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi để nâng cao năng lực của doanh nghiệp Việt Nam, trong đó ưu tiên hỗ trợ từng bước làm chủ công nghệ. Thứ tư, đổi mới mạnh mẽ, nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục đào tạo, trong đó ưu tiên giáo dục đại học, đào tạo nghề để đáp ứng nhu cầu thị trường thích ứng với những thay đổi của thị trường lao động, các ngành nghề mới. Thứ năm, tiếp tục củng cố cục diện đối ngoại rộng mở, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ để mở rộng không gian phát triển.

Đông đảo đại biểu dự đối thoại giữa Thủ tướng Lê Minh Hưng và ông Stephan Mergenthaler.

Vai trò của Việt Nam trong kiến trúc kinh tế toàn cầu

Trả lời câu hỏi về vai trò của Việt Nam trong kiến trúc kinh tế toàn cầu đang định hình, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết: Trong kiến trúc kinh tế toàn cầu mới và xu thế, bối cảnh hiện nay, Việt Nam mong muốn từng bước định hình vị thế là: Trung tâm công nghiệp công nghệ số mới nổi, trung tâm năng lượng mới, năng lượng xanh, năng lượng sạch và trung tâm sản xuất nông nghiệp xanh của khu vực và thế giới; Mắt xích quan trọng, đáng tin cậy trong các chuỗi cung ứng và giá trị khu vực, toàn cầu, các cực tăng trưởng mới; Đóng góp ngày càng cao hơn vào tăng trưởng khu vực và thế giới thông qua thể chế, quản trị hiện đại, năng lực cạnh tranh và nguồn nhân lực chất lượng cao. Tất cả những việc Việt Nam đang thực thi là cho tương lai phát triển của Việt Nam và trách nhiệm đóng góp cho tăng trưởng của khu vực và thế giới.

Theo Thủ tướng Lê Minh Hưng, Việt Nam có 3 thế mạnh đặc trưng để hiện thực hóa vai trò đó: Thứ nhất, Việt Nam có thế mạnh về vị trí địa chiến lược, rất ổn định về chính trị, kinh tế vĩ mô và là điểm sáng về tăng trưởng tại khu vực và trên thế giới. Thứ hai, Việt Nam đang chuyển sang giai đoạn phát triển mới với tầm nhìn chiến lược, mục tiêu lớn, quyết tâm cao, hành động quyết liệt đúng vào thời điểm kinh tế thế giới cũng đang tái cấu trúc mạnh. Thứ ba, Việt Nam có nền tảng nội lực đủ rộng để vừa tiếp nhận, vừa đóng góp cho các mạng lưới tăng trưởng mới. Sự kết hợp giữa con người, năng lực sản xuất, thị trường và nguồn lực tạo nền tảng quan trọng để Việt Nam không chỉ tiếp nhận đầu tư và công nghệ, mà ngày càng có khả năng tham gia tạo ra giá trị, công nghệ và các động lực tăng trưởng mới.

Trả lời về đường lối đối ngoại,Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định: Việt Nam kiên định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, đa phương hóa, đa dạng hóa; là bạn, là đối tác tin cậy và thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế, trên cơ sở luật pháp quốc tế và hiến chương Liên hợp quốc. Việt Nam sẵn sàng hợp tác với tất cả các nước trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau, bình đẳng và cùng có lợi. Dù tình hình thế giới biến động như thế nào, chúng tôi kiên định mục tiêu bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho phát triển đất nước, đồng thời đóng góp trách nhiệm, chủ động hơn vào các vấn đề chung, vì hòa bình, hợp tác và phát triển của khu vực và thế giới.

Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, Việt Nam mong muốn các đối tác không chỉ đến với Việt Nam để tìm kiếm cơ hội, mà cùng chúng tôi hoạch định và cụ thể hoá những ý tưởng, giải pháp và động lực phát triển mới thành những dự án sản phẩm cụ thể; cùng chia sẻ trách nhiệm và kiên trì theo đuổi cho đến kết quả cuối cùng.

Gửi gắm thông điệp tới cộng đồng quốc tế, các đối tác và doanh nghiệp tại Diễn đàn, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh: Việt Nam không chỉ là điểm đến đầu tư, mà còn là đối tác phát triển lâu dài; không chỉ mong muốn tiếp nhận vốn, công nghệ mà còn mong muốn cùng các đối tác hợp tác để cùng phát triển, kiến tạo tương lai chung vì hòa bình, ổn định, thịnh vượng và bền vững.