Dấu ấn trong hợp tác tình báo hải quan khu vực châu Á – Thái Bình Dương

Không chỉ tham gia tích cực vào các cơ chế hợp tác khu vực, Hải quan Việt Nam ngày càng khẳng định vai trò là thành viên trách nhiệm trong cộng đồng hải quan quốc tế, góp phần bảo đảm an ninh thương mại và chuỗi cung ứng toàn cầu.

QUẢNG CÁO

Là thành viên tích cực của Văn phòng Liên lạc Tình báo khu vực châu Á – Thái Bình Dương (RILO A/P), Hải quan Việt Nam thường xuyên tham gia các hội nghị, tập huấn, hội thảo chuyên đề; đồng thời chia sẻ thông tin bắt giữ, kinh nghiệm thực tiễn và thúc đẩy hợp tác nghiệp vụ với các cơ quan hải quan thành viên.

Hải quan Việt Nam cũng tham gia nhiều dự án, chiến dịch do RILO A/P điều phối như Chiến dịch Con rồng Mê Kông (OMD), Dự án Cá sấu và Chiến dịch Lá chắn Thái Bình Dương. Trong đó, OMD là mô hình hợp tác nổi bật với sự tham gia điều phối của Hải quan Việt Nam, Hải quan Trung Quốc, RILO A/P và UNODC.

Thông qua cơ chế chia sẻ thông tin trên nền tảng CENcomm của WCO, chiến dịch đã đạt nhiều kết quả quan trọng trong đấu tranh chống ma túy, tiền chất và buôn bán động, thực vật hoang dã, qua đó nâng cao hiệu quả kiểm soát và phân tích rủi ro của Hải quan Việt Nam.

Dấu ấn điều phối, mở rộng hợp tác quốc tế

Bên cạnh tham gia RILO A/P, Hải quan Việt Nam cũng ghi nhiều dấu ấn trong hợp tác đa phương về kiểm soát hải quan ASEAN, đặc biệt thông qua Nhóm làm việc về Kiểm soát và Tuân thủ Hải quan ASEAN (CECWG). 

Giai đoạn 2021-2025, Hải quan Việt Nam tham gia đầy đủ các cuộc họp, chương trình hợp tác và sáng kiến của nhóm, đồng thời tích cực triển khai các kế hoạch về kiểm soát hải quan, kiểm tra sau thông quan và bảo đảm an ninh cộng đồng.

Cơ quan Hải quan Việt Nam thường xuyên chia sẻ thông tin thực tế phục vụ xây dựng bản tin kiểm soát ASEAN, góp phần nâng cao hiệu quả trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm và tăng cường phối hợp giữa hải quan các nước thành viên. 

Hải quan Việt Nam cũng tham gia tích cực Chương trình phối hợp kiểm soát hải quan chung (JCC) nhằm kiểm soát các mặt hàng trọng điểm trên các tuyến vận chuyển rủi ro cao.

Đặc biệt, trong nhiệm kỳ Chủ tịch Hải quan ASEAN 2024-2025, Hải quan Việt Nam được tín nhiệm chủ trì Chiến dịch JCC lần thứ hai về phòng, chống ma túy trên tuyến chuyển phát nhanh với sự tham gia của 9 nước ASEAN và Hải quan Hàn Quốc, qua đó khẳng định năng lực phối hợp và vai trò chủ động trong hợp tác quốc tế.

Năm 2025, Hải quan Việt Nam tiếp tục tham gia các chiến dịch trao đổi thông tin và kiểm soát chung trong khuôn khổ ASEAN, tập trung vào phòng, chống gian lận xuất xứ hàng hóa xuất khẩu và ngăn chặn vận chuyển trái phép ma túy trên tuyến hàng không, chuyển phát nhanh thông qua Chiến dịch Pacific Shield.

Việc duy trì sự tham gia tích cực trong các sáng kiến khu vực tiếp tục khẳng định vai trò chủ động của Hải quan Việt Nam trong thực hiện các cam kết quốc tế, đồng thời góp phần bảo đảm an ninh chuỗi cung ứng thương mại.

Song song với hợp tác đa phương, Hải quan Việt Nam tiếp tục củng cố quan hệ hợp tác song phương với nhiều đối tác, trong đó hợp tác với Hải quan Trung Quốc là điểm nhấn nổi bật. Hai bên đã phối hợp thúc đẩy mở rộng nội dung hợp tác chống buôn lậu trong Tuyên bố chung Việt Nam – Trung Quốc, góp phần nâng cao hiệu quả phối hợp kiểm soát xuyên biên giới.

Việc đưa nội dung hợp tác chống buôn lậu vào Tuyên bố chung góp phần củng cố, nâng cao hơn nữa quan hệ phối hợp giữa hai cơ quan Hải quan trong lĩnh vực đấu tranh phòng, chống vi phạm qua biên giới.

Trên cơ sở Tuyên bố chung Việt Nam – Trung Quốc năm 2026, Hải quan Việt Nam tiếp tục chủ động trao đổi, thống nhất với Cục Chống buôn lậu – Hải quan Trung Quốc triển khai các hoạt động phối hợp kiểm soát chống buôn lậu trong năm 2026 nhằm hiện thực hóa các nội dung hợp tác.

Từ năm 2013 đến nay, hai bên đã gửi cho nhau hơn 300 yêu cầu hỗ trợ điều tra, xác minh thông tin. Trong đó, phía Trung Quốc có hơn 120 yêu cầu, phía Việt Nam có hơn 170 yêu cầu.

Đối với Hải quan Nga, Chi cục Điều tra chống buôn lậu đã tích cực phối hợp với Văn phòng và trao đổi với Cục Thực thi Trung ương – Hải quan Nga nhằm thúc đẩy hoạt động ký kết Biên bản ghi nhớ (MOU) về chống buôn lậu.

Chi cục Điều tra chống buôn lậu cũng đề nghị Văn phòng tham mưu ký kết trực tiếp MOU tại Hội nghị Tổng cục trưởng Việt Nam – Nga và bổ sung đoàn công tác tham gia để triển khai các hoạt động liên quan.

Với Hải quan Hoa Kỳ, Hải quan Việt Nam đã cử cán bộ tham dự các cuộc họp với đại diện Hải quan Hoa Kỳ để rà soát các yêu cầu xác minh, trao đổi thông tin liên quan đến động, thực vật thuộc danh mục CITES và ma túy. Đồng thời, Hải quan Việt Nam duy trì trao đổi với Hải quan Pháp, Canada, Hàn Quốc và Tổ chức OLAF nhằm tăng cường phối hợp, chia sẻ phương thức kiểm soát và trao đổi kinh nghiệm nghiệp vụ.

Với việc tăng cường hợp tác quốc tế, chia sẻ thông tin và phối hợp kiểm soát, Hải quan Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò là lực lượng quan trọng trong bảo vệ an ninh thương mại, đấu tranh chống buôn lậu và xây dựng môi trường xuất nhập khẩu an toàn, minh bạch.

Anh Minh