VÌ SAO CÙNG MỘT THỊ TRƯỜNG, NHƯNG MỖI NGƯỜI THẤY MỘT THẾ GIỚI KHÁC?

Nếu hỏi cảm xúc phổ biến nhất trên thị trường chứng khoán Việt Nam hiện tại là gì, có lẽ câu trả lời sẽ là: “Mệt”

Với nhiều nhà đầu tư cá nhân, cảm giác chung là: “Thị trường này khó đánh, NAV bị bào mòn.”

Nhưng câu hỏi quan trọng hơn là: “Thị trường thực sự đang xấu… hay chúng ta chỉ đang nhìn nó từ một góc rất hẹp?”

Bởi trong tài chính, góc nhìn quyết định hành vi, còn hành vi quyết định kết quả đầu tư.

“Những người đang tham gia thị trường này nhìn nó như thế nào?”

1. GÓC NHÌN NHÀ ĐẦU TƯ CÁ NHÂN: thị trường chán

Nếu chỉ nhìn bảng điện mỗi ngày, rất khó để có cảm giác tích cực.

Hiện tượng phổ biến nhất của 2 tháng gần đây:

• Chỉ số giữ vùng cao nhưng tài khoản không tăng.

• Cổ phiếu vừa tăng đã bị bán.

• Dòng tiền vào nhanh rồi rút nhanh.

• Một nhóm kéo chỉ số, phần còn lại lặng lẽ đi xuống

Độ rộng thị trường cho thấy điều này khá rõ: Chỉ 15% cổ phiếu toàn thị trường nằm trên MA20 & Chỉ 20% nằm trên MA50

Nói đơn giản: Khoảng 80-85% cổ phiếu đang ở trạng thái yếu hoặc sideway giảm.

Điều này giải thích vì sao: VNIndex không giảm mạnh nhưng đa số nhà đầu tư lại cảm thấy thị trường rất khó chịu.

Đây là trạng thái:“Index khỏe – tài khoản yếu.”

Một trạng thái thường thấy khi: tiền chỉ tập trung vào nhóm dẫn dắt, phần còn lại bị bỏ lại phía sau.

Tâm lý phổ biến của nhà đầu tư cá nhân hiện nay:

• khi tăng giá thì bán bớt rút dần

• trading ngắn,

• T+ nhanh,

• mất niềm tin vào sóng lớn.

Điều thú vị là: Đây thường không phải trạng thái cuối chu kỳ tăng.

Mà thường là: giai đoạn thị trường đang tái cấu trúc dòng tiền

2. GÓC NHÌN NGƯỜI KINH DOANH (SMEs): “KINH TẾ ĐANG KHÓ – VẬY CHỨNG KHOÁN LÀM SAO TỐT?”

Nếu hỏi doanh nghiệp vừa và nhỏ hiện tại, câu trả lời phổ biến là: “Làm ăn chậm.”

Nguyên nhân không hẳn vì cầu biến mất. Mà do:

• Giai đoạn chuyển đổi chính sách. Một phần nền kinh tế đang: “đứng lại để học luật chơi mới.”
• Vòng quay vốn của doanh nghiệp nhỏ chậm lại.

Doanh nghiệp cảm thấy: “thị trường khó khăn hơn.” Và từ đó áp vào thị trường chứng khoán: “Kinh doanh khó → chứng khoán chắc cũng xấu.”

Tuy nhiên điểm khác biệt là: i) cấu trúc vốn VnIndex khác với kinh tế thực (khi 50% vốn hóa ở nhóm Bank Chứng) & TTCK phản ánh kỳ vọng 3- 6 tháng tới chứ không thể hiện hiện trạng nền kinh tế.

3. GÓC NHÌN NHÀ PHÂN TÍCH: “THỊ TRƯỜNG ĐANG ĐẮT… HAY ĐANG RẺ?”

“VNIndex gần đỉnh lịch sử thì làm gì còn rẻ.?” Nhưng nếu bóc tách cấu trúc chỉ số thì Câu chuyện lại khác

Khi Loại trừ nhóm Vin, P/E thị trường đang ở mức đáy Thuế quan 03/2025

4. GÓC NHÌN của SELL SIDE: “THỊ TRƯỜNG LUÔN CÓ CƠ HỘI”

Đối với Công ty chứng khoán, môi giới vận động của thị trường ảnh hưởng lớn đến lợi ích. Do đó việc nhìn thị trường liên tục, công việc là tìm kiếm cơ hội do đó khi thị trường có sự chuyển biến nhanh là thấy cơ hội.

Đa số các nhóm cổ phiếu chưa tăng giá so với thời điểm Thuế quan 03/2025

5. GÓC NHÌN NHÀ QUẢN LÝ: :  “THỊ TRƯỜNG VẪN ĐANG ĐƯỢC XÂY”

Ở góc nhìn quản lý, Mục tiêu của Ủy ban và cơ quan quản lý là: xây hệ sinh thái vốn.

2025–2026 chứng kiến nhiều thay đổi (KRX, nâng hạng, minh bạch, vai trò thị trường vốn) để từ đó cố gắng chuyển TTCK từ “sân chơi đầu cơ” → “hệ thống huy động vốn chuẩn EM (Emerging Market)

Và các nội dung công việc liên quan CCP đang được tiếp tục thực hiện.

Khi dòng vốn thụ động bắt đầu từ 21/09/2026 và tiếp tục theo lịch từng đợt mà FTSE công bố thì hệ thống phải được vận hành ổn định để tránh rủi ro sự cố giao dịch như ở kỳ go-live KRX.

Các sự thay đổi từ cơ quan quản lý giúp TTCK tạo nền móng cho chu kỳ vốn lớn hơn.

6. GÓC NHÌN QUỸ NGOẠI: “VÌ SAO BÁN RÒNG MÃI?”

Đây là câu hỏi lớn của thị trường. Tuy nhiên Điều quan trọng là: khối ngoại bán nhưng thị trường không sập.

Khi nước ngoài tiếp tục xu hướng bán ròng thì tiền nội hấp thụ lượng hàng này bằng Margin.

Sau tất cả các góc nhìn — từ nhà đầu tư cá nhân, người kinh doanh, môi giới, quỹ ngoại, tổ chức đến nhà quản lý — một câu hỏi quan trọng xuất hiện: Như vậy bức tranh thị trường là gì?

Câu trả lời của FATZ là: Có thể tất cả đều đúng — nhưng chỉ đúng trong phạm vi góc nhìn của họ

Người kinh doanh nhỏ cảm thấy khó khăn là thật.
Nhà đầu tư cá nhân chán nản là thật.
Khối ngoại bán ròng cũng là thật.
Môi giới cố gắng tìm cơ hội giữ khách cũng là thật.
Ủy ban tiếp tục phát triển thị trường vốn cũng là thật

Nhưng thị trường chứng khoán không vận động theo cảm xúc của một nhóm. Thị trường vận động theo kỳ vọng của dòng tiền lớn.

Ở thời điểm hiện tại (tháng 05–06/2026), bức tranh FATZ nhìn thấy là:

1. Vĩ mô chưa đẹp, nhưng rủi ro hệ thống đang giảm

• Giá dầu giảm → áp lực lạm phát giảm
• Lãi suất không còn là nỗi lo lớn nhất
• Mục tiêu GDP 10% vẫn được giữ → tạo áp lực phải hỗ trợ tăng trưởng
• Chính phủ tiếp tục mở nút thắt đầu tư công và pháp lý BĐS

Điều này chưa tạo ra tăng trưởng ngay lập tức. Nhưng: nó làm giảm xác suất của kịch bản xấu nhất

Trong đầu tư, điều đó quan trọng.

Vì thị trường thường tăng khi “mọi thứ bớt xấu đi”, chứ không đợi đến lúc đẹp.

2. Dòng tiền chưa mạnh — nhưng đang thay đổi cách vận động

Một năm trước: thị trường khi tăng sẽ tăng đều nhau

• tiền vào diện rộng
• FOMO mạnh
• cổ phiếu tăng theo nhóm

Hiện tại: thị trường chọn lọc

• dòng tiền tập trung
• tăng ngắn hơn
• xoay vòng nhanh hơn
• đòi hỏi cấu trúc kỹ thuật tốt hơn

Đây là lý do: “thị trường rất khó kiếm tiền” khi trading T3 dù chỉ số không giảm sâu.

3. Khối ngoại bán ròng không đồng nghĩa thị trường xấu

Câu hỏi đúng hơn là: Ai đang hấp thụ lượng bán đó?

Nếu:

• cá nhân dùng margin hấp thụ,
• tổ chức trong nước mua cân,
• cổ phiếu không gãy nền,

thì điều đó thể hiện: thị trường có sức chịu đựng.

Một xu hướng lớn thường không bắt đầu bằng sự đồng thuận.

Nó bắt đầu bằng: việc thị trường hấp thụ được tin xấu mà không giảm thêm.

4. FATZ đang nhìn thị trường như thế nào?

Đây là giai đoạn: Chuẩn bị cho một chu kỳ mới — nếu các điều kiện tiếp tục được xác nhận

1. Thanh khoản duy trì

Không cần bùng nổ, nhưng cần:

• Giá trị giao dịch duy trì ổn định hoặc tăng dần
• Không còn trạng thái “tăng mà cạn tiền”
• Các nhịp điều chỉnh xuất hiện lực đỡ

Điều thị trường nói với chúng ta:

Người cầm tiền bắt đầu chấp nhận rủi ro trở lại.

2. Độ rộng thị trường gia tăng

Không phải chỉ số VnIndex tăng. Mà là:

• Tỷ lệ cổ phiếu trên MA20 → MA50 tăng lên
• VNMid và cổ phiếu vừa/nhỏ bắt đầu cải thiện
• Không còn trạng thái chỉ vài mã kéo chỉ số

Điều thị trường nói với chúng ta:

Dòng tiền bắt đầu lan tỏa thay vì tập trung phòng thủ/ tập trung vào 1 nhóm cổ phiếu.

3. Nhóm dẫn dắt mới phải xuất hiện

Một chu kỳ mới luôn cần leader.

Hiện tại:

• Bank = đang giữ nhịp
• Chứng khoán = nhóm nhạy nhất với kỳ vọng
• BĐS = nhóm phản ánh chu kỳ tín dụng và pháp lý

FATZ sẽ xem:

Liệu Bank → Chứng → BĐS có hình thành một vòng xoay logic hay không?

Nếu chỉ số tăng nhưng:

• bank không chạy,
• chứng không có beta,
• BĐS không hồi phục cấu trúc,

thì khả năng cao: chỉ là giao dịch trong khung. Và ngược lại khi có sự xoay vòng thì dòng tiền đang kỳ vọng nhiều hơn.

4. Tâm lý thị trường phải thay đổi

Đây là yếu tố ít người đo nhưng cực kỳ quan trọng.

Hiện tại tâm lý chung vẫn là: nghi ngờ – chán nản – trading nhanh – không tin thị trường.

Một chu kỳ mới thường bắt đầu khi:

• Tin xấu ra nhưng thị trường không giảm
• Người bi quan bắt đầu mua lại
• “Sợ bỏ lỡ cơ hội” (FOMO) quay trở lại dần dần

Nói cách khác: thị trường phải chuyển từ “không tin” → “nghi ngờ” → “chấp nhận” → “hưng phấn”.

Hiện tại FATZ đánh giá: mới đang ở giữa “không tin” và “nghi ngờ”. Đây lại thường là giai đoạn lợi nhuận tốt nhất cho người đi trước

HÀNH ĐỘNG FATZ

Xây kho hàng và gia tăng vị thế khi điều kiện đúng dần xuất hiện.

Sai thì giảm tỷ trọng.

Đúng thì tăng quy mô.

Đầu tư là quản trị xác suất. Không phải thi xem ai dự đoán giỏi hơn.

Khi thị trường khiến đa số người tham gia cảm thấy “khó”, thường không phải vì cơ hội biến mất — mà vì thị trường đang buộc chúng ta thay đổi cách nhìn và cách giao dịch.