Phát biểu khai mạc, Phó chủ tịch VCCI Nguyễn Quang Vinh nhấn mạnh, doanh nghiệp cần xây dựng nhiều kịch bản thay vì chỉ dựa vào một dự báo; xác định các chỉ báo cần theo dõi và ngưỡng biến động để kịp thời điều chỉnh kế hoạch. Đồng thời, doanh nghiệp cần kiểm soát dòng tiền, kỳ hạn vốn, cơ cấu đồng tiền, tồn kho và điều khoản thanh toán; minh bạch dữ liệu tài chính; chủ động trao đổi với tổ chức tín dụng, công ty chứng khoán, nhà đầu tư, đối tác và khách hàng. Quản trị rủi ro phải trở thành một phần thường xuyên của quá trình ra quyết định, thay vì chỉ là phản ứng khi khó khăn đã xảy ra.

Đánh giá triển vọng kinh tế, TS Nguyễn Đức Hiển, Phó trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương cho biết, dù GDP 9 tháng đầu năm 2026 của nước ta đạt 9,01%, thuộc nhóm cao trên thế giới và triển vọng năm 2027 xuất hiện tín hiệu phục hồi, nhưng khu vực doanh nghiệp trong nước, đặc biệt là khối SME (doanh nghiệp nhỏ và vừa) và hộ kinh doanh vẫn chịu áp lực lớn về vốn, chi phí đầu vào, thanh khoản và biến động chuỗi cung ứng. Để ứng phó, TS Nguyễn Đức Hiển gợi mở doanh nghiệp cần tập trung tái cấu trúc tài chính, xác định rõ lĩnh vực và phân khúc trọng tâm thay vì đầu tư dàn trải, đồng thời đẩy mạnh tối ưu chi phí gắn liền với chuyển đổi xanh và chuyển đổi số để nâng cao sức chống chịu bền vững.

TS Nguyễn Đức Hiển, Phó trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương phát biểu.

Phiên tham luận tập trung phân tích bức tranh kinh tế thế giới và Việt Nam, triển vọng tỷ giá, lãi suất và giá năng lượng, định hướng tín dụng và khả năng cung ứng vốn; trao đổi giải pháp giúp doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng, đa dạng hóa nguồn vốn qua thị trường vốn. Các ý kiến cho rằng doanh nghiệp cần theo dõi đồng thời xu hướng lãi suất quốc tế, diễn biến tỷ giá, thương mại, giá dầu và nhu cầu thị trường; đánh giá tác động liên thông tới chi phí vốn, chi phí đầu vào, dòng tiền và quyết định đầu tư, thay vì xem xét từng yếu tố riêng lẻ.

Quang cảnh diễn đàn.

Tại phiên thảo luận, các đại biểu phân tích tác động của tỷ giá, lãi suất và chi phí năng lượng từ thực tiễn sản xuất, xuất khẩu; trao đổi về quản trị dòng tiền, xây dựng cơ cấu vốn, tiết kiệm năng lượng, đổi mới công nghệ, quản trị tồn kho, đàm phán hợp đồng và đa dạng hóa thị trường. Các ý kiến thống nhất rằng không có một giải pháp đơn lẻ cho mọi sức ép: Cơ quan quản lý cần tiếp tục điều hành chính sách chủ động, đồng bộ; các định chế tài chính và công ty chứng khoán cần nâng cao khả năng cung ứng, tư vấn và kết nối vốn; hiệp hội cần tăng cường kết nối, phản ánh khó khăn; doanh nghiệp phải minh bạch thông tin và nâng cao năng lực quản trị.

Kết luận Diễn đàn, TS Lương Minh Huân, Viện trưởng Viện Phát triển doanh nghiệp (VCCI) nhấn mạnh, để ứng phó hiệu quả với biến động kinh tế, doanh nghiệp cần xem sự thay đổi là trạng thái bình thường của môi trường kinh doanh và chủ động xây dựng trước các kịch bản hành động. Trong đó, quản trị dòng tiền phải được ưu tiên hàng đầu, nhằm bảo đảm duy trì hoạt động liên tục và nắm bắt cơ hội. Đồng thời, doanh nghiệp phải cấu trúc nguồn vốn phù hợp, tránh lạm dụng tín dụng ngắn hạn cho đầu tư dài hạn, tăng cường minh bạch tài chính, tập trung nâng cao năng lực quản trị nội tại để tạo sức chống chịu bền vững, chuyển từ “ứng phó ngắn hạn” sang “chủ động chuẩn bị lâu dài”