(Chinhphu.vn) – Vi phạm quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân có thể khiến doanh nghiệp bị phạt tới 3 tỷ đồng; riêng hành vi chuyển dữ liệu cá nhân xuyên biên giới có thể bị phạt tới 5% doanh thu năm trước liền kề. Trước những rủi ro…

Các chuyên gia, nhà quản lý trao đổi tại Hội thảo “Quản trị rủi ro số và kết nối thị trường quốc tế: Giải pháp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa” – Ảnh: chinhphu.vn
Ngày 17/11, tại Hà Nội, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức hội thảo “Quản trị rủi ro số và kết nối thị trường quốc tế: Giải pháp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa”.
Phát biểu tại hội thảo, bà Trần Thị Thanh Tâm, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (VCCI) cho biết: Doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa chiếm khoảng 98% trong tổng số hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động tại Việt Nam. Đây là lực lượng quan trọng trong tạo việc làm, phát triển kinh tế địa phương và tham gia chuỗi cung ứng, nhưng thường hạn chế về tài chính, nhân sự và năng lực chuyên môn, nên dễ bị tổn thương trước các rủi ro trên không gian mạng.
Dẫn số liệu của Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, bà Tâm cho biết năm 2025, Việt Nam ghi nhận khoảng 552.000 vụ tấn công mạng; 52,3% doanh nghiệp được khảo sát cho biết đã chịu thiệt hại và khoảng 25,5 triệu tài khoản bị lộ lọt.
Một thư điện tử giả mạo đối tác có thể khiến doanh nghiệp chuyển tiền sai tài khoản; sự cố gián đoạn hệ thống bán hàng có thể ảnh hưởng đến dòng tiền và tiến độ giao hàng. Vì vậy, người đứng đầu cần xác định những rủi ro có khả năng gây thiệt hại lớn nhất để ưu tiên nguồn lực phòng ngừa, xử lý.
Phân tích các quy định pháp luật tại hội thảo, Đại úy, Thạc sĩ Nguyễn Tiến Đức, cán bộ Phòng Tham mưu tổng hợp, Cục An ninh mạng, Bộ Công an, cho biết Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, cùng hệ thống nghị định hướng dẫn đã thiết lập các yêu cầu về bảo vệ hệ thống thông tin, lưu trữ dữ liệu, cung cấp dịch vụ và hoạt động trên không gian mạng.
Đáng chú ý, mức phạt tối đa đối với tổ chức vi phạm quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân có thể lên tới 3 tỷ đồng. Hành vi chuyển dữ liệu cá nhân xuyên biên giới có thể bị phạt tới 5% doanh thu năm trước liền kề; mua, bán dữ liệu cá nhân có thể bị phạt tới 10 lần khoản thu có được từ vi phạm.
Ngoài phạt tiền, doanh nghiệp còn có thể bị đình chỉ hoạt động từ 1 đến 24 tháng, tước quyền sử dụng giấy phép và buộc khắc phục hậu quả.
Một yêu cầu quan trọng là doanh nghiệp phải chủ động xác định cấp độ bảo vệ hệ thống thông tin từ cấp độ 1 đến cấp độ 5, căn cứ vào chức năng, dữ liệu xử lý, đối tượng sử dụng và quy mô hệ thống. Doanh nghiệp không được chia tách hệ thống nhằm hạ cấp độ bảo vệ. Người đứng đầu vẫn chịu trách nhiệm trước pháp luật ngay cả khi thuê đơn vị bên ngoài cung cấp dịch vụ an ninh mạng.
Ở góc độ sử dụng dữ liệu khách hàng, luật sư Lưu Xuân Vĩnh, điều hành Công ty Luật TNHH Asia Legal, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) đưa ra tình huống cửa hàng trực tuyến gửi khuyến mại cho toàn bộ khách hàng cũ.
Theo ông Vĩnh, số điện thoại thu thập để giao hàng chưa đủ làm căn cứ gửi quảng cáo. Khi sử dụng dữ liệu cho mục đích mới, doanh nghiệp cần đáp ứng các điều kiện tương ứng. Dữ liệu thu thập trái phép có thể bị buộc xóa, kể cả danh sách đã đưa vào phần mềm quản lý khách hàng hoặc chiến dịch quảng cáo.
Luật sư Lưu Xuân Vĩnh nhấn mạnh: “Dữ liệu dùng đúng là tài sản, dùng sai là một khoản nợ phải trả bằng tiền phạt, bằng dữ liệu bị buộc xóa, và bằng uy tín”.
Ngoài tiền xử phạt, doanh nghiệp còn có thể phát sinh chi phí điều tra sự cố, thông báo khách hàng, sửa hệ thống và bồi thường người bị ảnh hưởng. Rủi ro cũng có thể dẫn đến tranh chấp trách nhiệm với đối tác, mất khách hàng hoặc mất hợp đồng do không đáp ứng yêu cầu thẩm định của đối tác nước ngoài…
Chia sẻ tại hội thảo, ông Nguyễn Quang Hoàng- Giám đốc An ninh thông tin, Tập đoàn MISA cho rằng: Việc doanh nghiệp sử dụng phần mềm của nhà cung cấp uy tín không đồng nghĩa mọi rủi ro an ninh mạng đều được loại bỏ.
Theo ông Hoàng, nhà cung cấp có trách nhiệm xây dựng, vận hành hệ thống an toàn, triển khai các lớp bảo mật và bảo vệ dữ liệu trên nền tảng. Tuy nhiên, doanh nghiệp sử dụng phần mềm vẫn phải chủ động quản lý tài khoản, phân quyền truy cập và thiết lập quy trình bảo đảm an toàn thông tin nội bộ.
Ngay cả khi hệ thống có nhiều lớp bảo mật, việc người dùng để lộ thông tin đăng nhập vẫn có thể tạo điều kiện cho truy cập trái phép. Vì vậy, đại diện MISA khuyến nghị doanh nghiệp sử dụng mật khẩu mạnh, kích hoạt xác thực hai yếu tố, không sử dụng phần mềm không rõ nguồn gốc và thu hồi quyền truy cập khi nhân sự nghỉ việc hoặc thay đổi vị trí công tác.
Về phía MISA, ông Nguyễn Quang Hoàng cho biết doanh nghiệp xác định công tác an toàn thông tin không chỉ dừng ở bảo vệ hạ tầng kỹ thuật, máy chủ và hệ thống lưu trữ dữ liệu mà còn mở rộng đến những rủi ro phát sinh trong quá trình khách hàng sử dụng sản phẩm.
Đáng chú ý, thông qua hệ thống giám sát an toàn thông tin, MISA ghi nhận trung bình khoảng 10.000 tài khoản khách hàng có dấu hiệu lộ lọt mỗi tuần. Trước nguy cơ này, MISA chủ động cảnh báo và hướng dẫn khách hàng thay đổi mật khẩu nhằm hạn chế khả năng bị khai thác trái phép.
Bên cạnh đó, MISA định hướng mở rộng hệ sinh thái dịch vụ, trong đó có việc tích hợp các sản phẩm bảo hiểm an ninh mạng trên nền tảng số MISA Insurance. Nền tảng này kết nối doanh nghiệp đang ứng dụng phần mềm MISA với các đơn vị cung cấp bảo hiểm uy tín như PVI, giúp doanh nghiệp tiếp cận các giải pháp bảo hiểm, hỗ trợ giảm thiểu tổn thất tài chính khi xảy ra sự cố.
Anh Minh
Để lại một bình luận
Bạn phải đăng nhập để gửi bình luận.