Đầu tư công và thị trường vốn tiếp tục tạo động lực cho tăng trưởng

Theo báo cáo tại Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026 của Bộ Tài chính chiều 17/7, đến hết ngày 30/6, cả nước giải ngân vốn đầu tư công đạt 356.900 tỷ đồng, bằng 35,5% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, cao hơn cùng kỳ năm 2025 khoảng 38.400 tỷ đồng. Nguồn vốn tiếp tục được ưu tiên cho các dự án quan trọng quốc gia và công trình hạ tầng trọng điểm, tạo động lực cho tăng trưởng.

QUẢNG CÁO

Để nâng cao hiệu quả giải ngân, Bộ Tài chính đã báo cáo Chính phủ phương án chấm điểm KPI đối với các bộ, ngành và địa phương trong thực hiện kế hoạch vốn. Việc đánh giá không chỉ dựa trên tiến độ giải ngân mà còn gắn với hiệu quả kinh tế – xã hội, khả năng tạo thêm năng lực sản xuất và khơi thông nguồn lực cho nền kinh tế.

Thị trường tài chính cũng duy trì đà phát triển tích cực. Đến cuối tháng 6/2026, vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt hơn 10,57 triệu tỷ đồng, tương đương 82,3% GDP ước tính năm 2025. Đáng chú ý, cuối tháng 4/2026, Moody’s đã nâng triển vọng tín nhiệm của Việt Nam từ “Ổn định” lên “Tích cực”.

Theo ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, thị trường vốn đang chuyển từ phát triển về quy mô sang nâng cao chất lượng, với trọng tâm là hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, thúc đẩy chuyển đổi số và thu hút nguồn vốn trung, dài hạn. Trong 6 tháng cuối năm, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ tiếp tục sửa đổi Luật Chứng khoán, phát triển thị trường trái phiếu, hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp, thúc đẩy nâng hạng thị trường và tăng cường giám sát bằng trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn.

Bên cạnh kết quả đạt được, Bộ Tài chính cũng chỉ rõ nhiều khó khăn, thách thức. Tăng trưởng kinh tế 6 tháng đầu năm chưa đạt mục tiêu đề ra, trong khi áp lực lạm phát vẫn hiện hữu. Biến động địa chính trị và giá năng lượng thế giới tiếp tục tác động đến sản xuất, kinh doanh và nguồn thu ngân sách.

Tiến độ giải ngân đầu tư công và quyết toán dự án hoàn thành ở một số nơi còn chậm. Công tác xây dựng thể chế có thời điểm chưa theo kịp yêu cầu phát triển; dự báo và lập dự toán thu tại một số địa phương chưa sát thực tế. Việc xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư còn chậm, ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng nguồn lực công.

Ngoài ra, công tác hoàn thuế, quyết toán thuế dù đã cải thiện nhưng vẫn còn chậm ở một số thời điểm. Hoạt động chống buôn lậu, gian lận thương mại tiếp tục đối mặt nhiều thách thức. Cải cách hành chính và hiện đại hóa tại một số đơn vị chưa đồng bộ, vẫn còn tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm trong thực thi công vụ.

Rà soát kịch bản tăng trưởng, quyết tâm đạt mục tiêu hai con số

Kết luận hội nghị, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn yêu cầu toàn ngành phát huy tinh thần đoàn kết, khẩn trương rà soát toàn bộ kịch bản tăng trưởng trên cơ sở kết quả 6 tháng đầu năm để điều chỉnh mục tiêu, giải pháp phù hợp, quyết tâm hoàn thành các chỉ tiêu phát triển kinh tế – xã hội năm 2026.

Bộ trưởng yêu cầu các đơn vị chủ động cập nhật tình hình, rà soát quy hoạch, xây dựng kế hoạch năm 2027 và các năm tiếp theo, đồng thời bổ sung kịp thời các chủ trương mới của Trung ương, Bộ Chính trị, Quốc hội. Tư duy phát triển cần chuyển mạnh theo hướng lấy khoa học, công nghệ và chuyển đổi số làm động lực.

Đối với công tác tài chính – ngân sách, Bộ trưởng yêu cầu đổi mới phương pháp xây dựng dự toán ngân sách năm 2027 trên cơ sở bám sát thực tế, dự báo đầy đủ các nguồn thu. Ngành Thuế, Hải quan và các đơn vị liên quan cần phối hợp chặt chẽ để bảo đảm thu đúng, thu đủ, thu kịp thời, đồng thời tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng sản xuất, kinh doanh, tạo nguồn thu bền vững.

Bộ trưởng cũng nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế theo tinh thần Nghị quyết 66-NQ/TW; khẩn trương hoàn thiện các dự án luật trình Quốc hội trong năm 2026, trong đó nghiên cứu hợp nhất Luật Ngân sách nhà nước với Luật Đầu tư công. Việc xây dựng pháp luật cần chuyển từ tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển, giảm cơ chế xin – cho, tăng cường hậu kiểm và cắt giảm thủ tục hành chính.

Về đầu tư công, Bộ trưởng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương phấn đấu giải ngân tối đa 100% kế hoạch vốn năm 2026, lấy hiệu quả làm tiêu chí hàng đầu. Nguồn vốn của các dự án chậm giải ngân cần được điều chuyển kịp thời sang các dự án có khả năng hấp thụ vốn tốt hơn. Đồng thời, các địa phương phải chủ động tháo gỡ khó khăn đối với các dự án tồn đọng và đẩy nhanh xử lý, khai thác hiệu quả nhà, đất dôi dư theo cơ chế phân cấp.

Bộ trưởng cũng yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất, kết nối giữa Thuế, Hải quan, Kho bạc, Chứng khoán và các cơ quan đăng ký đầu tư, đăng ký doanh nghiệp, hướng tới quản lý theo thời gian thực. Đối với lĩnh vực thuế, mục tiêu là người nộp thuế có thể theo dõi đầy đủ nghĩa vụ và thực hiện nộp thuế trực tuyến 24/7 mà không cần tiếp xúc trực tiếp với cơ quan thuế.

Bên cạnh đó, toàn ngành tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy, lượng hóa trách nhiệm bằng hệ thống KPI, gắn kết quả thực hiện nhiệm vụ với công tác đánh giá, quy hoạch, bổ nhiệm và khen thưởng cán bộ. Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, việc triển khai đồng bộ các giải pháp sẽ tạo nền tảng để ngành Tài chính hoàn thành mục tiêu năm 2026 và chuẩn bị cho giai đoạn phát triển tiếp theo.

Anh Minh