Các đại biểu Quốc hội thống nhất sự cần thiết ban hành nghị quyết và các cơ chế, chính sách đặc thù được đề xuất. Đồng thời cho rằng phát triển du lịch không chỉ là khai thác tài nguyên để thu hút khách, tăng doanh thu mà quan trọng hơn phải tạo ra giá trị gia tăng cho nền kinh tế, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, đồng thời nâng cao đời sống của chính cộng đồng dân cư tại điểm đến.

Đóng góp ý kiến vào dự thảo nghị quyết, đại biểu Nguyễn Văn Huy (đoàn Hưng Yên) nhấn mạnh, cần bảo đảm người dân thực sự là chủ thể tham gia và được hưởng lợi từ phát triển du lịch.

Dự thảo nghị quyết đã yêu cầu dự án du lịch cộng đồng phải có sự tham gia của người dân trong tổ chức, quản lý, cung ứng dịch vụ và có phương án phân chia lợi ích. Tuy nhiên, cần cụ thể hóa hơn nữa để tránh quy định chỉ dừng lại ở cam kết trên giấy. Thực tế, tài nguyên du lịch ở nhiều vùng quê là cảnh quan, di sản, phong tục, nghề truyền thống do người dân gìn giữ qua nhiều thế hệ, nhưng khi du lịch phát triển thì không ít trường hợp lợi ích kinh tế chủ yếu tập trung vào doanh nghiệp đầu tư, người dân chỉ tham gia những công việc giản đơn với thu nhập không ổn định.

Từ đó, đại biểu Nguyễn Văn Huy đề nghị bổ sung quy định, phương án phân chia lợi ích phải xác định rõ hình thức tham gia, trách nhiệm, quyền lợi của cộng đồng, cơ chế chia sẻ lợi ích giữa nhà đầu tư với người dân và phải có sự tham vấn của cộng đồng khi chịu tác động trực tiếp.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Văn Huy (đoàn Hưng Yên) phát biểu. Ảnh: Quochoi.vn

Bên cạnh đó, đại biểu Nguyễn Văn Huy đề xuất cần có cơ chế bảo vệ bản sắc văn hóa và không gian văn hóa cộng đồng trong quá trình phát triển du lịch. Dự thảo nghị quyết đã xác định nguyên tắc phát triển du lịch bền vững gắn với bảo tồn di sản, giữ gìn bản sắc văn hóa. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng, khai thác du lịch gắn với văn hóa không đồng nghĩa với việc văn hóa đương nhiên được bảo tồn. Thực tế ở một số nơi, lễ hội bị sân khấu hóa, phong tục tập quán bị biến đổi để phục vụ nhu cầu của khách. Không gian văn hóa truyền thống bị thu hẹp; thậm chí có những giá trị vốn làm nên bản sắc của cộng đồng bị thương mại hóa.

Vì vậy, đại biểu Nguyễn Văn Huy đề nghị bổ sung nguyên tắc bảo đảm việc khai thác các giá trị văn hóa phục vụ du lịch không làm biến dạng, mai một bản sắc văn hóa, phong tục tập quán và không gian sinh hoạt văn hóa truyền thống của cộng đồng dân cư. Đồng thời, bổ sung yêu cầu các dự án du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp, du lịch sinh thái, du lịch làng nghề phải có phương án bảo tồn những giá trị văn hóa đặc trưng và đánh giá tác động của hoạt động du lịch đối với đời sống văn hóa của cộng đồng.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Vũ Trung (đoàn TP Hồ Chí Minh) phát biểu. Ảnh: TRỌNG HẢI

Trong khi đó, đại biểu Nguyễn Vũ Trung (đoàn TP Hồ Chí Minh) đánh giá dự thảo nghị quyết đã ưu tiên đào tạo lao động địa phương, lao động nông thôn, đồng bào dân tộc thiểu số và thành viên hợp tác xã gắn với chuẩn kỹ năng và nhu cầu sử dụng thực tế. Đại biểu đề nghị bổ sung nguyên tắc đánh giá kết quả đào tạo bằng số người có việc làm và thu nhập thực tế sau đào tạo, cũng như khả năng duy trì mô hình của người dân và hợp tác xã. Mục tiêu cốt lõi là giúp người dân trở thành chủ thể cung cấp sản phẩm dịch vụ du lịch chứ không chỉ dừng lại ở vai trò lao động thời vụ.