Báo cáo An ninh năng lượng Việt Nam 2026 ghi nhận năm 2026 là năm hệ thống năng lượng Việt Nam chịu cú sốc lớn nhất trong nhiều thập kỷ.

Việt Nam thuộc nhóm 13 quốc gia giữ ổn định an ninh năng lượng

 Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Vũ Việt Sơn, năm 2026, eo biển Hormuz bị phong tỏa khoảng sáu tháng, giá dầu Brent có thời điểm lên 118,35 USD/thùng. Nắng nóng lịch sử cùng hiện tượng El Niño đẩy phụ tải điện lên mức kỷ lục, trong khi sản lượng thủy điện cả năm thấp hơn năm 2025 khoảng 18,5 tỷ kWh. Trong 177 nước được Báo cáo khảo sát, tính đến ngày 9-11-2026, có 102 nước gặp khó về năng lượng; chỉ 13 nước giữ được trạng thái ổn định, trong đó có Việt Nam.

Các đại biểu thực hiện nghi thức công bố Báo cáo An ninh năng lượng Việt Nam 2026.

Lãnh đạo Bộ Công Thương nhấn mạnh, Việt Nam đã giữ đủ điện trong một năm khó khăn chưa có tiền lệ. Công suất cực đại lập kỷ lục 57.537MW ngày 24-6-2026; hệ thống vượt qua ba đợt nắng nóng cực đoan mà không phải cắt điện luân phiên. Điện sản xuất và nhập khẩu 9 tháng tăng 9,4%, ước cả năm đạt 356,2 tỷ kWh, tăng trên 10%.

Bên cạnh đó, Việt Nam vẫn giữ nguồn cung xăng dầu khi tuyến vận tải chiến lược bị phong tỏa. Hai cơ sở lọc dầu trong nước chạy vượt công suất thiết kế; nguồn dầu thô được đa dạng hóa; Việt Nam chưa để xảy ra thiếu hụt, chưa phải sử dụng xăng dầu dự trữ quốc gia.

Giá năng lượng đến nay vẫn trong tầm kiểm soát. Nhà nước đã dành hơn 64.000 tỷ đồng cho các chính sách giảm thuế, phí xăng dầu, tạm ứng Quỹ bình ổn giá. Giá xăng bán lẻ trong nước ngày 26-10-2026 chỉ bằng khoảng 63% bình quân thế giới.

Song hành những kết quả tích cực, Báo cáo An ninh năng lượng Việt Nam 2026 chỉ rõ những thách thức cần được tháo gỡ. Tỷ lệ nhập khẩu ròng năng lượng đã lên 43,9% tổng cung năng lượng sơ cấp năm 2025. Dự trữ xăng dầu mới đạt khoảng 60 ngày nhập ròng so với mục tiêu 90 ngày; dầu thô chưa có dự trữ quốc gia. Phụ tải miền Bắc tăng cao trong khi nhiều dự án nguồn, lưới vẫn vướng cơ chế, mặt bằng và vốn.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Vũ Việt Sơn cũng cho biết: “Năm 2027 sẽ khó khăn, năm 2028 còn khó khăn hơn. Nhu cầu điện tiếp tục tăng khoảng 10% trên nền cao của năm 2026 trong khi nguồn điện nền mới chưa kịp vào vận hành”. Dự báo hiện tượng El Niño có thể kéo dài tới khoảng tháng 6-2027, và công suất cực đại miền Bắc năm 2027 sẽ tăng rất cao.

Chủ động nhận diện rủi ro, xây dựng kịch bản

Đại hội XIV của Đảng đặt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên giai đoạn 2026-2030. Năng lượng vì vậy phải đi trước một bước; tự chủ năng lượng là nền tảng của tự chủ kinh tế.

Nghị quyết số 70-NQ/TW đã đặt ra những mục tiêu định lượng rõ ràng đến năm 2030: Tổng cung năng lượng sơ cấp khoảng 150-170 triệu tấn dầu quy đổi; tổng công suất các nguồn điện khoảng 183-236GW hoặc có thể cao hơn tùy nhu cầu hệ thống; tổng sản lượng điện khoảng 560-624 tỷ kWh; các cơ sở lọc dầu đáp ứng tối thiểu 70% nhu cầu xăng dầu trong nước; dự trữ xăng dầu đạt khoảng 90 ngày nhập ròng. Đây là những cam kết chính trị của toàn ngành, là thước đo trực tiếp kết quả công tác chỉ đạo, điều hành.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Vũ Việt Sơn phát biểu tại diễn đàn.

Để chuẩn bị năng lượng cho đà tăng trưởng kinh tế hai con số, các ý kiến tại diễn đàn nêu rõ: Bài học lớn nhất của năm 2026 là chủ động nhận diện rủi ro, xây dựng kịch bản, phối hợp chặt chẽ. Các ý kiến cũng chỉ rõ thách thức: Mức phụ thuộc năng lượng nhập khẩu còn cao, dự trữ xăng dầu chưa đạt mục tiêu, phụ tải miền Bắc chịu áp lực lớn; nhiều dự án điện khí, điện gió ngoài khơi, lưới truyền tải vẫn vướng cơ chế giá, hợp đồng mua bán điện, thu xếp vốn.

Các giải pháp được đề cập gồm: Hoàn thiện thể chế; các công trình nguồn, lưới bắt buộc vào vận hành năm 2027 phải có mốc quyết định, mốc tiến độ cụ thể; nâng cao năng lực tự chủ nguồn cung nhiên liệu; điều hành dựa trên dữ liệu; thúc đẩy chuyển dịch năng lượng gắn với tiết kiệm năng lượng và tự chủ công nghệ.