VN-Index giảm khoảng 9,3% trong tháng 7/2026.

Căng thẳng Trung Đông, giá dầu tăng, FED tiếp tục giữ lãi suất cao và nhóm cổ phiếu AI điều chỉnh đều gây bất lợi cho thị trường chứng khoán.

Nhưng những yếu tố này chưa giải thích đầy đủ vì sao VN-Index giảm mạnh hơn nhiều thị trường trong khu vực.

Điểm khác biệt nằm ở trạng thái nội tại của thị trường Việt Nam: nguồn cung tăng lên đúng lúc dòng tiền mới chưa xuất hiện.

HAI NHỊP GIẢM, HAI TRẠNG THÁI KHÁC NHAU

Tháng 3/2026, thị trường giảm bởi một cú sốc quốc tế xuất hiện nhanh.

Nhà đầu tư chưa biết căng thẳng Trung Đông sẽ đi xa đến đâu, giá dầu có tăng mất kiểm soát hay không và FED sẽ phản ứng thế nào. Vì vậy, hành vi bán diễn ra đồng loạt, tạo ra các phiên hoảng loạn và wash-out.

Khi tin xấu hạ nhiệt, lực cầu bắt đáy quay lại nhanh và thị trường phục hồi mạnh.

Tháng 7 lại khác.

Thông tin bên ngoài chỉ là yếu tố kích hoạt. Vấn đề lớn hơn là sau mỗi nhịp hồi, lượng cổ phiếu T+ quay về tiếp tục được bán ra, trong khi lực mua mới không đủ mạnh để hấp thụ.

Vòng lặp dần hình thành: Hồi phục → hàng T+ được bán → hỗ trợ bị phá → nhà đầu tư mất kiên nhẫn → cầu bắt đáy tiếp tục thu hẹp.

Tháng 3 là hoảng loạn vì một biến cố mới.

Tháng 7 là mất niềm tin vì các nhịp hồi liên tục thất bại.

Điều này cũng có nghĩa nhịp phục hồi lần này có thể cần nhiều thời gian hơn.

DÒNG TIỀN NÀO CÓ THỂ ĐƯA THỊ TRƯỜNG TRỞ LẠI?

Trong bản tin “Halo July – Đây là thời điểm đầu tư vào chứng khoán?”, FATZ từng nhận định dòng tiền vào thị trường đầu năm 2026 đủ sức hấp thụ lượng bán của khối ngoại, nhưng chủ yếu tạo sóng cục bộ tại một số cổ phiếu.

Để hình thành một xu hướng tăng lan tỏa, thị trường cần hai nguồn tiền lớn hơn.

1. Dòng tiền từ hệ thống ngân hàng

Dòng tiền này chỉ xuất hiện mạnh khi:

• thanh khoản ngân hàng đủ dồi dào;
• lãi suất không tiếp tục tăng;
• chi phí vốn ổn định;
• nhà đầu tư sẵn sàng tăng mức sử dụng margin.

Tuy nhiên áp lực của bank các tháng gần đây: lượng tiền gởi ngân hàng rút khỏi hệ thống với ưu tiên giữ tiền mặt gây áp lực huy động ngắn hạn; và áp lực nguồn vốn cho dài hạn khi huy động không đủ nguồn -> khiến Mặt bằng lãi suất cao, do đó dòng tiền Bank này chưa xuất hiện trên thị trường

2. Dòng tiền cơ cấu tài sản

Khi FED giữ lãi suất cao, USD vẫn hấp dẫn hơn các tài sản rủi ro. Dòng vốn quốc tế vì vậy chưa có lý do đủ mạnh để dịch chuyển rõ rệt sang các thị trường mới nổi.

Thị trường Việt Nam trước mắt vẫn phải dựa chủ yếu vào sức mua trong nước.

3. Đối với Dòng tiền giao dịch ngắn hạn

Đây là nguồn tiền đang hoạt động rõ nhất, nhưng cũng đang bị bào mòn bởi:

• vòng lặp mua T+ rồi bán khi hàng về;
• áp lực margin;
• các nhịp hồi không tạo được lợi nhuận đủ hấp dẫn.

Dòng tiền này có thể giúp thị trường hồi nhanh, nhưng chưa đủ để hình thành một xu hướng tăng bền vững.

Nguyên nhân chính của đợt giảm: khi thị trường trong nước có thêm biến cố khiến dòng tiền giao dịch bào mòn, còn tiền mới thì chưa xuất hiện. (Các nguồn tiền từ cá nhân thu hẹp khi giao dịch định danh, nguồn tiền từ các cty cũng không mở rộng vì chờ đợi sắp xếp hành chính, nguồn tiền từ các cty chạy doanh số cao ngưng lại vì chính sách hóa đơn…)

CÁC YẾU TỐ THEO DÕI TRONG TUẦN

Khi lượng hàng bán tiếp tục xuất hiện, thị trường có hấp thụ được hay không?

1. Nhịp T+ có còn duy trì?

Phiên tăng ngày 23/7 có điểm đáng chú ý khi nhóm Chứng khoán và các cổ phiếu có tính thị trường dẫn dắt từ sớm.

Thông thường, nhóm này chỉ phản ứng sau khi thị trường ổn định. Việc chúng tăng trước cho thấy dòng tiền giao dịch vẫn còn hiện diện.

Tín hiệu cần kiểm chứng là:

• hàng T+ về nhưng nhóm này không phá đáy;
• thanh khoản duy trì;
• lực bán không quay lại quá mạnh.

Nếu đáp ứng được, thị trường có thể tiếp tục một nhịp hồi ngắn hạn.

2. Áp lực từ PNJ và nhóm margin có hạ nhiệt?

PNJ thoát trạng thái giảm sàn sẽ giúp giảm tâm lý phòng thủ tại các cổ phiếu khác.

Nhưng điều cần theo dõi không chỉ là giá PNJ.

Quan trọng hơn là:

• số mã giảm sàn có thu hẹp;
• công ty chứng khoán có tiếp tục giảm hạn mức margin;
• áp lực bán cưỡng bức có lan rộng hay không.

Nếu rủi ro margin không mở rộng, thị trường sẽ có thêm thời gian tìm điểm cân bằng.

3. Cổ phiếu nào được mua trước?

Trong giai đoạn thị trường yếu, cơ hội không nhất thiết nằm ở cổ phiếu giảm nhiều nhất.

FATZ ưu tiên ba đặc điểm:

• giảm ít hơn thị trường;
• vẫn duy trì được nền giá;
• xuất hiện lực mua khi VN-Index còn yếu.

Đây thường là những cổ phiếu có khả năng trở thành nhóm dẫn dắt khi thị trường phục hồi.

FATZ VIEW

Nhịp giảm tháng 3 kết thúc khi nỗi sợ về biến cố bên ngoài hạ nhiệt.

Nhịp giảm tháng 7 chỉ thực sự kết thúc khi thị trường chứng minh được rằng dòng tiền đã quay lại và đủ sức hấp thụ lượng cung.

Vì vậy, cần thấy được cầu chủ động và duy trì liên tục trong 1 tuần quanh Vùng giá 1,650pts thì mới cải thiện được tâm lý nhà đầu tư cũng như dòng tiền giao dịch.

Note:

• Không mua đuổi sau một phiên tăng mạnh.
• Không lựa chọn cổ phiếu chỉ vì đã giảm sâu.
• Ưu tiên cổ phiếu giữ nền tốt, giảm ít và có lực mua sớm.
• Chỉ tăng tỷ trọng khi hàng T+ quay về nhưng thị trường không phá đáy.
• Tiếp tục theo dõi lãi suất, tỷ giá và trạng thái margin để đánh giá khả năng dòng tiền mới quay lại.