(KTSG Online) – Ngân hàng khẳng định nguồn vốn cho thu mua lúa từ nông dân phục vụ xuất khẩu không thiếu. Tuy nhiên, để tiếp cận được dòng vốn này, doanh nghiệp cần có kế hoạch chuẩn bị từ sớm thay vì chờ đến cao điểm vụ mùa.

Tại hội nghị về tình hình kinh doanh, xuất khẩu gạo do thành phố Cần Thơ tổ chức vào hôm nay, 15-4, ông Trần Quốc Hà, Quyền Giám đốc Ngân hàng Nhà nước khu vực 14, cho biết hệ thống ngân hàng luôn sẵn sàng đáp ứng nhu cầu vốn cho lĩnh vực lúa gạo.

Theo ông, vướng mắc hiện nay không nằm ở nguồn tiền mà do cách tiếp cận của doanh nghiệp. “Doanh nghiệp muốn vay phải có kế hoạch cụ thể ngay từ đầu năm. Không thể hôm nay nói cần vốn, ngày mai ngân hàng giải ngân ngay được”, ông Hà nhấn mạnh.

QUẢNG CÁO

Ông giải thích, đặc thù tín dụng ngành lúa gạo là nhu cầu vốn lớn, thường vượt thẩm quyền phê duyệt của chi nhánh ngân hàng địa phương. Với các khoản vay quy mô lớn, hồ sơ phải được trình lên hội sở để thẩm định và phê duyệt, nên cần có thời gian chuẩn bị.

Điều này đồng nghĩa, nếu doanh nghiệp không xây dựng kế hoạch từ sớm, khi bước vào cao điểm thu hoạch và cần nâng hạn mức tín dụng, quá trình thẩm định lại sẽ gây độ trễ trong giải ngân. “Chẳng hạn, doanh nghiệp được duyệt 200 tỉ đồng, nhưng vào vụ cần nâng lên 300-400 tỉ đồng, bắt buộc phải qua quy trình thẩm định lại. Đây là nguyên nhân, chứ không phải do thiếu vốn”, ông Hà dẫn chứng.

Liên quan đến cho vay tạm trữ, đại diện Ngân hàng Nhà nước khu vực 14, cho biết việc triển khai phụ thuộc vào các chương trình cụ thể của Chính phủ. “Nếu có chính sách hỗ trợ lãi suất hoặc chương trình tạm trữ quy mô quốc gia, hệ thống ngân hàng hoàn toàn có thể tham gia như giai đoạn 2015-2016”, ông dẫn chứng.

Ở góc độ kỹ thuật, ngân hàng cũng đã đa dạng hóa tài sản đảm bảo, không chỉ dừng ở tài sản thế chấp truyền thống, mà còn bao gồm các khoản phải thu, hợp đồng xuất khẩu, thư tín dụng (L/C) hoặc tài sản hình thành trong tương lai.

Tuy nhiên, phía doanh nghiệp cho biết gặp nhiều khó khăn trong việc thu mua lúa cho nông dân khi nguồn lực tài chính không đáp ứng, nhất là khi vụ đông xuân 2025-2026 tại Đồng bằng sông Cửu Long đang bước vào thu hoạch rộ.

Các doanh nghiệp phản ánh chi phí thu hoạch và xử lý hàng hóa (vận chuyển, sấy, xay xát) tăng cao, khiến hàng hoá ùn ứ dẫn đến vòng quay vốn chậm lại so với những vụ trước. Điều này, làm kéo dài thời gian “giam” vốn, gia tăng áp lực tài chính.

Tại hội nghị, ông Lưu Minh Đức, thành viên HĐQT Công ty cổ phần nông nghiệp công nghệ cao Trung Thạnh, cho biết có trường hợp lúa đã thu hoạch nhưng 5-7 ngày vẫn chưa tiêu thụ được, làm giảm chất lượng và gây áp lực lên hệ thống logistics khi “dòng chảy” hàng hóa bị ách tắc.

Theo ông Đức, để thu mua hết lượng lúa trong thời gian ngắn, doanh nghiệp gần như không thể tự xoay xở nguồn tài chính nếu thiếu sự đồng hành của ngân hàng. “Muốn mua tạm trữ cho nông dân thì cần có ngân hàng hỗ trợ, đặc biệt phải có quyết định từ Chính phủ. Khi đó doanh nghiệp mới đủ năng lực tài chính để thu mua hết lúa”, ông nói.

Cùng quan điểm, bà Phạm Huỳnh Ngọc Châu, đại diện Công ty cổ phần Hoàng Minh Nhật, cho rằng trong bối cảnh thị trường gạo còn nhiều biến động, hoạt động thu mua tạm trữ tiềm ẩn rủi ro lớn. Doanh nghiệp không chỉ chịu áp lực về chi phí lưu kho, bảo quản mà còn phải gánh thêm lãi vay.

“Nếu không có chính sách hỗ trợ cụ thể, nhất là về tài chính, thì doanh nghiệp rất khó triển khai”, bà Châu cho biết.